หนังสือ 10 เล่มที่ชอบที่สุดในปี 2020

Updated: Dec 28, 2020

ตามธรรมเนียมครับ สิ้นปีเมื่อไหร่ ก็อยากจะทบทวนดูว่าปีนี้ผ่านอะไรมาบ้าง โดยเฉพาะเรื่องของการอ่านหนังสือที่กลายเป็นงานหลักของผมไปแล้ว ปีนี้ผมพบว่าตัวเองแทบไม่ค่อยได้อ่านหนังสือในแนว How to แบบที่เคยคลั่งไคล้เมื่อหลายปีก่อน เพราะรู้สึกอิ่มตัว ทั้งความรู้สึกที่เกิดกับตัวเอง และทั้งเนื้อหาที่อ่านแล้วหลายเล่มวนเวียนอยู่กับเรื่องเดิม ๆ


ปีนี้ผมแปลกใจตัวเองที่หันมาอ่านนิยายกับนิยายภาพ (Graphic Novel) มากขึ้น ปี 2020 จึงนับเป็นปีที่แปลกสำหรับผมที่แนวทางการอ่านเปลี่ยนไปมาก รวมถึงรูปแบบการซื้อหนังสือ ก็แทบจะซื้อออนไลน์ 100% และชอบที่จะซื้อหนังสือปกแข็ง พิมพ์ดี ๆ ราคาเท่าไรไม่เกี่ยง ซึ่งยุคนี้มีหลายสำนักพิมพ์พิมพ์หนังสือดี ๆ แบบนี้ออกมาเพียบเลยครับ

ภาพถ่ายโดย Karolina Grabowska จาก Pexels


และต่อไปนี้คือหนังสือ 10 เล่มที่ผมอ่านแล้วชอบที่สุด (ไม่ได้เรียงลำดับ) ...หวังว่าจะมีบางเล่มที่คุณน่าจะชอบเช่นกัน (ส่วนของปี 2019 อ่านได้ ที่นี่ ครับ)


1. เราทุกคนล้วนมีร้านเวทมนตร์อยู่ในใจ เขียนโดย James R. Doty


เล่มนี้ฮิตนานแล้วครับ แต่ผมเพิ่งเคยอ่าน เพราะคิดไปเองว่าเป็นนิยายเกาหลีวัยรุ่นมุ้งมิ้ง เนื่องจากได้ยินสรรพคุณว่าเล่มนี้วงบอยแบนด์เกาหลี BTS ได้แรงบันดาลใจไปแต่งเพลง แถมสีปกก็อ่อนหวานปานนี้ ผมจึงมีอคติไปเองว่าคงไม่ใช่แนวเรา...ที่ไหนได้ ครบรส สนุก ซึ้ง ได้ความรู้ ได้แรงบันดาลใจ เป็นหนังสือที่ผสมผสานเรื่องของจิตวิญญาณ สมาธิ เข้ากับวิทยาศาสตร์ทางสมอง แล้วเล่าออกมาในรูปแบบของนิยาย "แต่ทั้งหมดคือเรื่องจริง"



หนังสือต้นฉบับภาษาอังกฤษมีชื่อว่า Into the Magic Shop เขียนขึ้นในปี 2016 พูดถึงเรื่องราวชีวิตของนายแพทย์ผ่าตัดสมองท่านหนึ่ง ซึ่งได้เรียนรู้ปริศนาของสมองและความลับของหัวใจ หนังสือเล่าตั้งแต่ช่วงวัยเด็ก เขาได้พบหญิงชราคนหนึ่งในร้านขายอุปกรณ์เล่นมายากล เธอได้เปิดเผย "Magic" หรือกล (หรือเวทมนตร์) ที่ทำให้เขาเชื่อมโยงสมองกับหัวใจเข้าด้วยกัน เยียวยาความเจ็บปวดในวัยเด็กที่ครอบครัวมีปัญหา และทำให้เขามุ่งมั่นสู่เป้าหมายจนเติบโต กลายเป็นคนที่ประสบความสำเร็จ ล้มเหลว หลงทาง แล้วลุกกลับขึ้นมาอีกครั้งด้วยเป้าหมายใหม่...ที่ไม่ใช่การทำเพื่อตัวเอง


ถือเป็นหนังสือที่ดีงาม เหมาะที่จะอ่านเพื่อผ่อนคลาย หยุดความฟุ้งซ่าน เปิดหัวใจเพื่อรักตัวเองและผู้อื่น รวมทั้งเหมาะกับการตั้งเป้าหมายชีวิตให้ชัดเจน จะได้ไม่หลงไปไขว่คว้าสิ่งที่ไม่ได้ต้องการอย่างแท้จริง


เราทุกคนล้วนมีร้านเวทมนตร์อยู่ในใจ สำนักพิมพ์อมรินทร์ ฮาวทู ราคาปก 245 บาท สั่งซื้อออนไลน์ได้ ที่นี่



2. ตาสว่าง เขียนโดย Claudio Sopranzetti, Chiara Natalucci ภาพประกอบโดย Sara Fabbri


กราฟฟิกโนเวล (นิยายที่เล่าผ่านภาพ) ที่เล่าเรื่องชีวิตผกผันของชายคนหนึ่ง โดยมีฉากหลังเป็นการเมืองและเศรษฐกิจไทยในช่วงปี พ.ศ.2525-2555 ฟังดูเครียด ๆ แต่จริง ๆ แล้วอ่านสนุกมาก แสบ ๆ คัน ๆ และ "ตาสว่าง" สมชื่อหนังสือ นอกจากจะทรงคุณค่าทางศิลปะทั้งเนื้อเรื่องที่ชวนติดตาม ลายเส้นภาพวาดที่อาร์ตมากแล้ว ความเจ๋งของหนังสือเล่มนี้ยังอยู่ที่คณะผู้เขียนไม่ใช่คนไทย แต่เป็นคนอิตาเลียน เราจึงได้เห็นเรื่องของประเทศไทยในมุมคนนอก ว่าเขาเห็นเราเป็นอย่างไรบ้าง


ข้อมูลบอกว่า คณะผู้แต่งหนังสือได้ศึกษาค้นคว้าทางด้านมานุษยวิทยาในประเทศไทยเป็นเวลาสิบปี บวกกับบทสัมภาษณ์กว่าร้อยชั่วโมง และได้เข้ามาพำนักอยู่ในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ.2558 จัดทำคลังข้อมูลทั้งในรูปแบบของภาพถ่ายและฟิล์มภาพยนตร์ กว่า 5,000 รายการ โดยใช้เอกสารจากหอสมุดแห่งชาติ หอภาพยนตร์ และงานสะสมส่วนบุคคลของนักประวัติศาสตร์ท้องถิ่น...ทั้งหมดนี้เพื่อประกอบการเขียนนิยายภาพเล่มนี้ ซึ่งผมอ่านแล้วรู้สึกได้เลยว่าสมแล้วที่ทำการบ้านหนักขนาดนี้ เพราะงานออกมาดีมากจริง ๆ


พ.ศ.2525-2555 คือเวลา 30 ปีที่เมืองไทยมีเรื่องราวเกิดขึ้นมากมาย หนังสือเล่มนี้คงไม่อาจเล่าเรื่องทั้งหมดได้อย่างละเอียด ซึ่งตรงนี้แหละครับที่ผมว่าคณะผู้เขียนเก่งมาก เขาใช้เรื่องของ "นก" ผู้ชายคนหนึ่งดำเนินเรื่องทั้งหมด โดยมี "เหตุการณ์จริง" ของประเทศไทยเป็นฉากหลังบาง ๆ



อย่างไรก็ตาม ต้องบอกก่อนว่าหนังสือเล่มนี้อาจไม่เหมาะกับคนที่มีความเห็นรุนแรงทางการเมือง (ไม่ว่าจะฝ่ายไหนก็ตาม) ไม่ชอบฟังความคิดต่าง หรือชอบคิดว่าตัวเองเท่านั้นที่ถูกต้อง 100% เพราะผมเชื่อว่าจะต้องมีบางช่วงบางตอนของเนื้อหาที่ไม่ถูกใจ ไม่เห็นด้วย และอาจพาลให้อ่านแล้วหัวร้อนเปล่า ๆ ถ้าคิดว่าตัวเองเป็นคนแบบนั้น อย่าอ่านเล่มนี้ดีกว่าครับ


แต่ถ้าคิดว่าอ่านได้ทุกฝั่ง ฟังได้ทุกฝ่าย จะร้ายหรือดี ฉันไม่ด่วนตัดสินอะไรง่าย ๆ เล่มนี้น่าจะเหมาะกับคุณ ยิ่งใครชอบงานศิลปะ เล่มนี้ต้องซื้อครับ ภาพอาร์ตมาก สีสวย เล่าเรื่องก็ดีมาก คุณภาพกระดาษก็เจ๋ง เรียกว่าเก็บไว้เป็นคอลเล็คชั่นประจำบ้านได้เลย


"ตาสว่าง" สำนักพิมพ์อ่านอิตาลี ราคาปก 395 บาท สั่งซื้อออนไลน์ได้ ที่นี่


3. วันที่แม่ไม่อยู่ เขียนโดย ชินกยองซุก


นิยายเกาหลีที่เล่าเรื่องของครอบครัวหนึ่ง ซึ่งแม่วัย 69 ปีหายตัวไปในสถานีรถไฟใต้ดินอันพลุกพล่าน แม่ที่มาจากต่างจังหวัด มาเที่ยวหาลูก ๆ ที่อยู่ในเมือง ...แต่ตอนนี้ไม่รู้แม่ไปอยู่ที่ไหน? ฝ่ายลูก ๆ นั้นเพิ่งรู้ตัวว่า ไม่ใช่วันนี้หรอกที่แม่หายตัวไป แต่นานแล้วที่แม่หายไปจากชีวิตพวกเขา ...พวกเขาทิ้งแม่ไว้ลำพังในชนบทมานานแล้ว พวกเขาไม่เคยรู้จักแม่ด้วยซ้ำ ไม่เคยคิดในมุมว่าแม่ไม่ได้เกิดมาก็เป็นแม่เลย แม่เคยเป็นเด็ก เคยเป็นวัยรุ่น เคยมีความฝันก่อนหน้าที่จะเป็นแม่


ความดีงามของหนังสือเล่มนี้ก็คือวิธีถ่ายทอดที่ยอดเยี่ยม (ซึ่งต้องกราบผู้แปลด้วย แปลดีมาก ๆ) ผู้เขียนสามารถเล่าเรื่องปัจจุบัน ไหลย้อนกลับไปยังเรื่องราวในอดีต แล้วหมุนกลับมาสู่ปัจจุบันได้อย่างไร้รอยต่อ แถมแต่ละบทยังเล่าผ่านมุมมองของตัวละครที่ต่างกัน (แบบที่คาดไม่ถึง...ไม่ขอเล่าแล้วกันครับ) ไม่รู้จะอธิบายยังไง เอาเป็นว่ามหัศจรรย์ สมแล้วที่แม้แต่ โอปราห์ วินฟรีย์ ยังแนะนำเล่มนี้


ใครมี (หรือเคยมี) แม่อายุสัก 70 ขึ้นไป แม่อยู่ต่างจังหวัด ลูกมาอยู่เมืองหลวงกันหมด อ่านแล้วจะต้องอินเป็นพิเศษ ...อ้อ บอกไว้ก่อนว่าผู้เขียนไม่เน้นดราม่าแบบจงใจให้เราน้ำตาไหล เพียงแต่สิ่งที่เขาบรรยายนั้นลึกและละเอียดจนอาจไปโดน "ต่อมอดีต" ของเราจนเสียน้ำตา


ใครที่อ่านฮาวทูมาก ๆ อยากให้ลองเปลี่ยนบรรยากาศมาลองอ่านนิยายดูบ้าง ผมคิดว่าข้อดีของการอ่านงานเขียนประเภทนี้ก็คือ มันทำให้เราเข้าอกเข้าใจผู้อื่น เพราะเปิดโอกาสให้เราสวมบทบาทเป็นตัวละครที่คิดไม่เหมือนเรา ทำไม่เหมือนเรา เราจึงเข้าใจผู้อื่นมากขึ้น


วันที่แม่ไม่อยู่ แพรวสำนักพิมพ์ ราคาปก 225 บาท สั่งซื้อออนไลน์ได้ ที่นี่


4. หากโลกนี้ไม่มีหนังสือ เขียนโดย Jimmy Liao


นิยายภาพ (Graphic Novel) ผลงานเล่มล่าสุด ปี 2018 ของนักเขียนไต้หวัน เราหลายคนรู้จักผลงานของเขาจากเรื่อง “ผู้หญิงเลี้ยวซ้าย ผู้ชายเลี้ยวขวา” ซึ่งเต็มไปด้วยความเหงา แต่เล่มนี้ถือเป็นเล่มที่รสชาติแปลกประหลาดที่สุดในบรรดางานของจิมมี่ที่ผมเคยอ่าน แน่นอนว่าภาพยังคงสวยงาม (โดยเฉพาะใครเป็นหนอนหนังสือ เล่มนี้เต็มไปด้วยภาพวาดคนกำลังอ่านหนังสือครับ) แต่สิ่งที่แปลกออกไปก็คือ ไม่มีแล้วความเหงา ไม่มีบทกวีนามธรรมแบบเดิม ที่เพิ่มเติมคืออารมณ์ขันแบบตลกร้าย ความกวนประสาทของตัวหนังสือ ตลอดทั้งเล่มเขายั่วล้อกับความสำคัญของหนังสือว่า “ตกลงแล้วการอ่านหนังสือสำคัญขนาดนั้นจริงหรือ?” แต่ละหน้านั้นต้องบอกว่าร้ายกาจมาก อยากให้อ่านจริง ๆ ครับ


To Read or Not to Read, That is My Question หากโลกนี้ไม่มีหนังสือ สำนักพิมพ์ a book ราคาปก 350 บาท สั่งซื้อออนไลน์ได้ ที่นี่


5. ปีแสง เขียนโดย ดุจดาว วัฒนปกรณ์


ดุจดาวคือใคร? ผมเองก็ไม่รู้จัก รู้แค่ว่าผมฟัง podcast ที่เธอจัดอยู่นับสิบ ๆ ตอน (ชื่อ R U OK?) ฟังแล้วชอบมาก แต่ไม่เคยคิดหาข้อมูลมากกว่านั้นว่าเธอคือใคร จนกระทั่งเห็นหนังสือเล่มนี้ เหมือนมีคนบอกว่าดีมาก เขียนเล่าเรื่องราวชีวิตเธอ ผมก็ยังไม่ซื้อ เพราะไม่อยากรู้ เธอไม่ใช่คนดัง แต่สุดท้ายก็ซื้อมา ...และดองไว้อยู่เป็นเดือน


จนกระทั่งจัดบ้านใหม่ จึงพบหนังสือเล่มนี้และได้อ่าน เพื่อที่จะพบว่าเป็นหนังสือที่ดีมาก ต้องใช้ความกล้าถึงเพียงไหน เธอจึงเขียนเรื่องราวเปราะบางอย่างนี้ออกมาได้ ผมนับถือใจจริง ๆ มีแต่คนเข้มแข็งเท่านั้น ที่กล้าแสดงความอ่อนแอเช่นนี้ ความขัดแย้งระหว่างเธอกับแม่ ความขัดแย้งระหว่างเธอกับครู ความขัดแย้งระหว่างเธอกับมนุษย์ยาพิษในที่ทำงาน ความขัดแย้งระหว่างเธอกับคนรัก ทุกเรื่องตรง แรง แทงทะลุเข้าไปในหัวใจ แต่อ่านเพลินจนจบเล่มอย่างรวดเร็ว ...ไม่ใช่แค่ฟังเธอระบาย แต่ได้ทำความเข้าใจไปด้วย


มากไปกว่านั้น เหมือนได้โชคเพิ่มอีก 2 ชั้น คือ โชคชั้นที่หนึ่ง ภาษาเขียนดีมาก ราวกับกำลังอ่านนิยายสักเล่ม ไม่เหมือนประวัติทื่อ ๆ และโชคชั้นที่สอง ผู้เขียนเป็นนักจิตบำบัด เราจึงได้เรียนรู้เรื่องราวทางจิตวิทยาการสื่อสารไปด้วยในตัว เช่น Active Listening, Empathy, Reflect Feeling


อ่านไปได้ไม่กี่หน้า ผมสงสัยว่าทำไมผู้เขียนจึงกล้าเล่าเรื่องราวที่ทำให้เธอ "ไม่เป็นนางเอก" ได้ถึงเพียงนี้ จนกระทั่งย่อหน้าสุดท้ายของเล่มจึงพบคำตอบ เธอเขียนไว้อย่างนี้ครับ "...โอบกอดทุกอณูอันเว้าแหว่งและขาดวิ่นในตัวเองให้ได้ มันเป็นหนทางเดียว ไม่มีหนทางอื่น โอบกอดมันไว้จนกว่าวันหนึ่งเราจะมองเห็นว่า ความน่าเกลียดนั้นก็สะท้อนชีวิตเราได้เช่นเดียวกับความงาม และเมื่อนั้นเราจะได้ใช้ชีวิตที่เหลืออย่างเป็นอิสระ"


เป็นการจบที่งดงาม เมื่อผมปิดปกหลัง วางหนังสือลง ถึงกับต้องพ่นลมหายใจออกมา แล้วบอกกับตัวเองว่า "นี่คือหนังสือที่ดีจริง ๆ" เชียร์ขนาดนี้ ซื้อมาอ่านเถอะครับ (ไม่ได้ค่าโฆษณา)


"ปีแสง" สำนักพิมพ์ a book ราคาปก 255 บาท สั่งซื้อออนไลน์ได้ ที่นี่


6. Ghost Tower & Me เขียนโดย พรรษิษฐ์ ต่อสุวรรณ


ชีวิตนี้ผมแทบไม่เคยอ่านหนังสือรวดเดียวจบในหนึ่งวัน แต่เล่มนี้อ่านแล้วอยากพลิกหน้าต่อไปและต่อไป ไม่ต่างกับดูซีรีส์เลย


Ghost Tower & Me คือเรื่องราวของตึกร้างย่านสาทร (สาทรยูนีค) สิ่งก่อสร้างที่เป็นเครื่องเตือนความทรงจำถึงเหตุการณ์วิกฤตต้มยำกุ้งเมื่อปี 2540 ความเจ๋งของเล่มนี้ก็คือเขียนโดยลูกชายเจ้าของตึก จึงเล่าได้อย่างลึกเพราะอยู่ในเหตุการณ์ ได้เห็นการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ...และยังไม่ดับไป (ที่สำคัญเล่าได้ละเอียดกว่าบทสัมภาษณ์ในอินเทอร์เน็ต)


เรื่องราวในเล่มนอกจากจะสะท้อนถึงวิบากกรรมของครอบครัว "ต่อสุวรรณ" (ที่เคราะห์กระหน่ำซ้ำแล้วซ้ำอีก) เรายังได้ย้อนมองดูจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญของเศรษฐกิจไทยเมื่อ 20 กว่าปีก่อน ซึ่งผู้เขียนบอกว่ายังส่งผลกระทบมาจนถึงทุกวันนี้ และอนาคตประเทศก็ยังดูน่าเป็นห่วง


นอกจากเล่มนี้จะอ่านเพลินแล้ว ยังได้ความรู้เบื้องต้นเรื่องการเงิน กฏหมาย ธุรกิจ ถือเป็นเล่มที่เซอร์ไพรส์ผมมาก ๆ เพราะบังเอิญเดินเจอในร้านหนังสือ (ทั้งที่พิมพ์มาตั้งแต่ปี 2560) ไม่คิดว่าจะสนุกขนาดนี้


Ghost Tower & Me สำนักพิมพ์ลายเส้น ราคาปก 350 บาท สั่งซื้อออนไลน์ ที่นี่


7. ทะเลสาบน้ำตา เขียนโดย วีรพร นิติประภา


สนุก เศร้า งดงาม ทั้งหมดนี้คลุกเคล้าอยู่ในนิยายที่เขียนโดยนักเขียนมือรางวัล 2 ซีไรต์ ผมชอบตัวหนังสือของคุณวีรพรมาก ภาษาของเธอคือเหตุผลที่คนเรายังควรต้องอ่านหนังสือต่อไป เพราะบางอย่างเล่าผ่านคำพูด ภาพนิ่ง หรือภาพเคลื่อนไหวไม่ได้ ภาษาเขียนเท่านั้นที่จะทำปฏิกิริยากับบางความรู้สึกของเราได้